نور الدين جعفر بدخشى

228

خلاصة المناقب ( در مناقب سيد على همدانى ) ( فارسى )

نيست كس را از ميانش جز كنار اندر « 1 » دو كون * ( ب ) « 2 » از ميان اين‌چنين دولت كسى جويد كنار از كنارى گر على بوى ميانش يافتى * در خيال آن ميان از خويش گشتى با كنار « 3 » ( ل ) « 4 » و بدان كه مراد از « كنار » اوّل دل باشد و از « كنار » دوم « 5 » مراقبه و مراد از ميان اوّل وجود مطلق بود و از ميان دوم تجرد صفات و ثبات « 6 » بر مراقبه « 7 » و مراد از « بوى » نفحات ربانيه باشد ( گ ) « 8 » كه در اين حديث مذكور است قال صلّى اللّه عليه و سلّم : « إنّ لربّكم فى ايّام دهركم نفحات الا فتعرضوا « 9 » لها « 10 » » يعنى به‌درستى و راستى كه مر پروردگار شما را « 11 » در روزهاى روزگار شما تجليات ربانيه است ، آگاه باشيد ، پس ترقب و توجه را لازم گيريد از براى آن تجليات ( آ : برگ 79 ب ) و مراد از « يار » بود « 12 » حضرت پروردگار كه رفيق اعلى اوست چنان كه حضرت مصطفى صلّى اللّه عليه و سلّم در حالت نزع مىفرمود كه : « الرّفيق الاعلى « 13 » » و نيز چون « 14 » در زمان حيات سفر اختيار كردى ( ت ) « 15 » فرمودى كه :

--> ( 1 ) گ : از ( به جاى اندر ) . ( 2 ) ب : برگ 69 ب . ( 3 ) در اين غزل گرچه صنايع شعرى را به كار برده و در همه ابيات التزام ميان و كنار را مراعات كرده لكن قوافى اين غزل ناقص و معيوب است . ملاى رومى هم غزلى به اين مطلع سروده است : از كنار خويش يابم هر دم بوى يار * چون بگيرم خويشتن را اندر كنار ( 4 ) ل : برگ 54 ب . ( 5 ) ل : دريم . ( 6 ) ب ، ل ، گ : تجدد ثبات . ( 7 ) آ : مراقب . ( 8 ) گ : ص 453 . ( 9 ) ب : الا فتعر ، ل : الا فتعر . ( 10 ) مجلسى : بحار الانوار ، ج 2 ، ص 234 . سنن الكبرى ، ج 5 ، ص 250 . ابو نعيم اصفهانى : حلية الاولياء ، ج 1 ، ص 162 . قب : غزالى : احياء علوم الدين ، ج 1 ، صص 134 ، 192 ( الحكيم فى النوادر . ابن عربى : الفتوحات المكية ، ج 1 ، ص 24 . نجم الدّين رازى : مرصاد العباد ، ص 74 . ( 11 ) ل : ندارد . ( 12 ) آ : بودن . ( 13 ) احاديث مثنوى ، ص 135 . نهاية ابن اثير ، ج ، 2 ، ص 3 . ( 14 ) ب : ندارد . گ : نيز در زمان حيات چون . ( 15 ) ت : برگ 58 ب .